Өзгеріп жатқан экономикада бағдар табуға көмектесетін қолданбалы зерттеулер орталығы. Не болып жатқанын талдаймыз, технологиялардың оны қалай өзгертіп жатқанын түсінеміз және болашаққа дайындалуға көмектесеміз.
Біз жай ғана қызмет ұсынып қоймаймыз. Біз белгісіздік жағдайында мемлекет, бизнес және азаматтық қоғам алдында туындайтын нақты міндеттерді шешеміз.
Ынтымақтастыққа, сараптамалық диалогқа және бірлескен жобаларға ашықпыз. Бізге жазыңыз — толығырақ айтып, қалай көмектесе алатынымызды талқылаймыз.
Қыркүйектің басында Қазақстан президенті халыққа жыл сайынғы жолдауымен қайтадан жүгінеді. Осы оқиғаға дайындық барысында мен танымал экономистермен елдегі басты саяси мәлімдеме туралы олардың күткендері жөнінде сөйлесуді шештім. Қазақстан экономикасы терең дағдарыста: бюджеттегі тапшылық тек өсіп жатыр, сондай-ақ Ұлттық қордан трансферттер де, ал инвестицияларды тарту мен азаматтардың нақты әл-ауқаты сияқты көрсеткіштер тек төмендеп барады.
Біз банктерден барлық нәрсеге, тіпті жаңа телефон, машина, пәтер, той, тамақ, тіпті басқа қарыздарды жабу үшін қарыз алуды бастайтынымызды байқамай қалдық. Сондай-ақ, «жалақыға дейін» қарыздар, демалысқа және тағы да осы қарыздарды жабу үшін қарыздар алуды ұмытпауымыз керек. Нәтижесінде бүгінгі күні біз банктерге триллион теңге қарызбыз. Бұл сан жыл сайын емес, ай сайын өсіп келеді.
Қазақстан азаматтарының денсаулығы туралы бірегей зерттеуді «TALAP» қолданбалы зерттеулер орталығы жүргізді. Алматыда адамдар аз қозғалады және аз ұйықтайды, Астанада жиі стреске ұшырайды және фастфуд жейді, Шымкентте жемістер мен көкөністерге көп көңіл бөледі, бірақ тек 7,3% қазақстандықтар профилактикалық тексерулер үшін дәрігерге тұрақты түрде барады.
2024 жылдың алғашқы күндеріндегі үлкен эксклюзив — мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Egemen Qazaqstan газетіне берген сұхбаты. Президенттің жан-жақты әңгімесінің бір бөлігі Республика үшін ауыр тақырып — отбасылық зорлық-зомбылықты талқылауға арналды. Тоқаевтың айтуынша, ол «отбасылық тұрмыстық зорлық-зомбылыққа жазаны күшейтуді қолдайды».
Ормуз бұғазының іс жүзінде жабылуы тарихтағы мұнай жеткізілімдеріндегі ең ірі іркіліске айналды. Бірақ әлемдік нарық бақылаусыз баға шарықтауына ұшыраған жоқ. Шок өткір болды, бірақ ең қатаң болжамдар күткендей ұзаққа созылмады. Бұл тек мұнай туралы ғана емес, сондай-ақ соғыс, физикалық тапшылық және жоғары белгісіздік жағдайында қандай болжау әдістері жақсырақ жұмыс істейтіні туралы әңгіме.
Барлығы мұнайға, азық-түлікке және авиакеросинге қарады. Бірақ соғыстың ең тұрақты салдары басқа буындарда көрінді: тыңайтқыштарда, мұнайхимияда, алюминийде, сақтандыруда және теңіз фрахтында. Бұл — ең қатты үрей тудырған қауіптер әрдайым басты соққыға айнала бермейтінінің тарихы.
Парсы шығанағындағы соғыс Қазақстанның экспорттық бағытын айналып өтті — бірақ оның экономикасын айналып өтпеді. Нақты соққы Ормуз арқылы емес, Қара теңіз, КТК, Теңіз және балама бағыттардың шектеулілігі арқылы келді. Бұл — мұнайдың жоғары бағасы инфрақұрылымдық іркілістен әлсіз болып шыққан ел туралы әңгіме.
